Dit programma leeft: we bewegen met de groep en de omgeving mee. We werken binnen én buiten, met hoofd, hart en handen. We werken met dialoog, reflectie, ontwerp opdrachten, ervaringsmomenten, natuurbeleving, en concrete praktijkvoorbeelden. Onze docenten zijn katalysatoren die verhalen, modellen, tools en oefeningen aanbieden. Als deelnemer ben je ook deelgever: jouw inbreng en ervaringen maken wezenlijk deel uit van het leerproces.Het echte werk zit in het voortdurend vernieuwen van ons denken en handelen, en in het samen ontdekken van nieuwe mogelijkheden voor onszelf, onze organisaties en de wereld.
Dag 0 - Aarden
Met Shinta Oosterwaal
Een zachte landing op De Groene Afslag met een kennismaking, het openen van de gezamenlijke ruimte en een overnachting in ons hotel met kunstkamers. Inchecken kan vanaf 18.30u, de gezamenlijke start is om 19:00u. Je kunt op eigen gelegenheid van tevoren eten in ons restaurant.
Dag 1 - Ecologie en economie
Met Ruben Jacobs en Shinta Oosterwaal
We gaan al vóór het krieken van de dag, bij zonsopgang de hei op en het bos in. In de stilte van de vroege ochtend verkennen we het landschap én onze manier van kijken: van observeren naar echt ontmoeten. We onderzoeken vragen als:
- Wat is natuur, wat is cultuur — en waar ligt de grens?
- Hoe ontstond de scheiding tussen mens en natuur, en hoe doorbreken we die?
- Wat betekent het om zelf natuur te zijn?
Bij terugkomst wacht ons een heerlijk ontbijt.
Daarna introduceren we de vier ecologische principes van Barry Commoner en verkennen we wat het betekent om deze aan te wenden als organiserende principe voor onze maatschappij. Daarbij kijken we voorbij circulariteit naar een regeneratieve economie die ecologische en sociale systemen versterkt. We plaatsen dit in een bredere beweging die al zichtbaar is, zoals Zoöp’s, waar een “spreker voor de natuur” meebeslist, en Rechten van de natuur, waarmee ecosystemen juridisch erkend worden. Deze ontwikkelingen laten zien dat natuurgerichte besluitvorming nu al vorm krijgt.
Dag 2 - Deep mapping
Met Arita Baaijens
Samen met stichting Living Landscapes ontwikkelde Baaijens een methode – deep mapping – die naast materiële kwaliteiten van landschap/water ook niet-tastbare elementen in kaart brengt. Dat laatste isniet onbelangrijk omdat conflicten over de inrichting van de publieke ruimte zelden over feiten gaan maar bijna altijd over emoties. In een deep map komen al deze aspecten én de belangen van al het leven aan bod.
Een deep map kun je omschrijven als een biografie van een gebied of landschap in woord, beeld en/ofgeluid. Het bevat plaatsgebonden verhalen, persoonlijke ervaringen, informatie over flora, fauna,machtsverhoudingen, en het gebruik van het gebied door de tijd heen. Er is aandacht voor zichtbareen onzichtbare aspecten van water, landschap en de relaties daartussen. Deep maps vormen hetbegin van een gesprek over betekenis van een gebied.
Dag 3 - Wildernis
Met Alan McSmith & Christiaan Uittenbosch
We starten de dag met een wandelworkshop (voertaal Engels). In tijden van wereldwijde onzekerheid worden leiders niet getest op hun antwoorden maar op hun kalmte. Door de natuur te observeren en terug te keren naar haar herstellende intelligentie, hervinden we perspectief, geduld en gevoel voor verhoudingen. In deze wandel workshop neemt Zuid-Afrikaanse wildernisgids en verhalenverteller Alan McSmith je mee in de essentie van op de natuur gebaseerd leiderschap.
Deze hele dag is een verdiepende verkenning van de intrinsieke waarden van de natuur, haar ecologische wijsheid en onze plek temidden daarvan.In veel inheemse tradities geldt: als je verdwaald raakt, letterlijk of innerlijk, helpt het niet om te versnellen; je vindt richting door even stil te staan en contact te maken met de plek waar je bent. In de middag herclaimen we onze skills om ons begeven en bewegen in en met de natuur. Hoe vinden we onze weg weer zonder moderne technologie en wat is ervoor nodig om onze relatie met de natuur te herinneren?
Dag 4 - Life’s principles & Biomimicry thinking
Met Saskia van den Muijsenberg
Biomimicry Thinking is een manier van ontwerpen en beslissen waarbij je de natuur als inspiratiebron én toetssteen gebruikt. Wat als onze producten, processen en systemen zouden functioneren zoals levende systemen? Je ziet voorbeelden van biomimicry-innovaties, technisch én sociaal, en werkt vervolgens aan een herontwerp voor je eigen werkcontext. We beginnen buiten, met opnieuw anders kijken: de natuur als model, mentor en maatstaf. Hoe organiseert een mierenkolonie zich zonder top-down sturing? Hoe creëert een bos overvloed zonder uitputting? Welke condities creëren paddenstoelen voor hun nageslacht? Welke patronen helpen ons maatschappelijke transities begrijpen? En welke rol kun jij daarin nemen?
We besluiten het programma met een individueel kompas voor blijvend, regeneratief handelen, ook na de groene afslag.